Društvo


Novo lice
tvrđave

02 zvecani

Stari grad Zvečan na impozantnom vulkanskom brdu iznad Zvečana i Kosovske Mitrovice postao je od pre godinu dana pristupačniji posetiocima i turistima koji ga u sve većem broju posećuju. Urađena je i popločana betonska staza, jedna koja vodi od groblja na Malom Zvečanu, a druga od mesta iznad bazena u Zvečanu koje se sastaju ispod tvrđave 300 metara i vode do starog grada Zvečana na visini od 797 metara.

         Radovi na uređenju popločane staze su počeli u prvoj polovini maja 2016. godine, a radove je finansirala Evropska Zajednica i njena kancelarija u Prištini. Na više mesta, gde su opasne strme strane, urađena je i drvena čvrsta ograda pored staze. Postavljene su i klupe za odmor i korpe za otpatke baš kako dolikuje jednom turističkom mestu. Ispod samih zidina starog grada urađen je plato – vidikovac sa kojeg dominira pogled na Zvečan, Rogoznu i Kopaonik. Staza je uz to osvetljena.

         Stari grad Zvečan je 1947. godine proglašen spomenikom kulture, a 1990. proglašen od Republičkog Zavoda za zaštitu spomenika kulture Srbije za spomenik kulture od izuzetnog značaja. Inače, u srednjem veku na Kosovu i Metohiji je bilo 96 tvrđava i starih gradova i 14 dvoraca srpske vlastele.

Tačno 926 godina je poznata istorija starog grada Zvečana. Prvi put se pominje u vezi s pograničnim borbama između Srbije, kojom je vladao župan Vukan, i Vizantije na Kosovom polju između 1091. i 1094. Postoje zapisi da je Stefan Nemanja, posle pobede nad Vizantincima 1170. kod Pantine, opština Vučitrn, naredio da se molitva za uspešni ishod bitke održi u crkvi Svetog Đorđa u Zvečanu. Tokom vladavine Nemanjića u Zvečanu se nalazio jedan od kraljevskih dvorova. U njemu je umro (zadavljen) Stefan Dečanski 11. novembra po julijanskom, odnosno 24. novembra 1331.godine po gregorijanskom kalendaru, a tu je 1323.godine sahranjen i njegov brat Konstantin Nemanjić. Stefan Dušan je 1337. godine upravu poverio mlađem sinu vlastelinke Danice, dok je njegov sin Uroš grad dodelio čelniku Musi, zetu kneza Lazara.

         Kao strateško utvrđenje Zvečan se pominje 1092. i 1093. godine. Stari grad Zvečan sa ostacima crkve Svetog Đorđa još su dobro vidljivi kao i brojne zidine koje svakako treba konzervirati. Stari grad Zvečan je pao pod tursku vlast 1455. godine. Mnogo je istorije vezano za ovaj grad koji je sada pristupačniji posetiocima. Austrijanci su pokušali 1689. godine da osvoje grad Zvečan ali bez uspeha. U 18. stoleću grad je zapušten i od tada je bez stanovnika.

(Opširnije u našem štampanom izdanju)

Tekst i fotografije: Zoran Vlašković